Vrijheid; een niet uit de wil geboren daad

Zorgvuldig toegemeten twijfel schept grote helderheid en werkt bevrijdend. In oosterse religies wordt een vragende, twijfelende houding beschouwd als als bij uitstek noodzakelijk voor het vinden van de waarheid, maar in de religieuze cultuur van het westen wordt twijfel als iets verfoeilijks en duivels beschouwd. Maar vrijheid, een niet uit begeerte geboren daad, moet een vonk van twijfel in zich hebben. Wanneer je feitelijk en niet verbaal of theoretisch constateert, dat alle handelen uit begeerte corrupt en verwrongen is, dan ligt in dat onderkennen het begin van een intelligentie, waaruit daden voorkomen van een totaal ander soort. Dat wil zeggen dat je het onechte als onecht, en de waarheid in het onechte ziet, en wat waar is als waar. Zulk soort onderkennen toont, dat het een intelligentie is die noch de jouwe noch de mijne noemt – en die handelt dan. De zo ontstane daad kent geen verwrongenheid nog wroeging. Zulke daden laten geen afdruk na, geen voetspoor in het zand van de tijd.

 

Laatste dagboek, blz.82, r. 7