De weg van de illusie

Het is zo gemakkelijk om zichzelf te misleiden, zichzelf van wat dan ook te overtuigen. Het gevoel dat men iets moet zijn is het begin van de misleiding, en deze idealistische houding leidt natuurlijk naar verschillende vormen van schijnheiligheid. Wat veroorzaakt illusie? Een van de factoren is de voortdurende vergelijking tussen wat is en wat zou moeten of kunnen zijn, deze meting tussen goed en kwaad – het denken – dat zichzelf tracht te verbeteren, de herinnering aan genot, het trachten meer genot te krijgen, enzovoort. Het is dit verlangen naar meer, deze ontevredenheid, die iemand iets doet aanvaarden of geloven, en dit moet onvermijdelijk naar allerlei vormen van teleurstelling en illusie. Het zijn begeerte en angst, hoop en wanhoop die het doel en de te ervaren conclusie vastleggen. Daarom is deze ervaring onwerkelijk. Alle z.g. religieuze ervaringen volgen dit patroon. Het verlangen zelf naar verlichting kan tevens niets anders bewerkstelligen dan de aanvaarding van gezag, en dit is het tegenovergestelde van verlichting. Begeerte, ontevredenheid, angst, genot, de wens naar meer, naar te veranderen – welke alle metingen zijn – dit is de weg van illusie.

illusie

Verandering dringende noodzaak, blz.126, r. 4